Author: museo

  • 778. Orreagako Gudua

    Erakusketa horrek ematen dio izena Zentroari. Renoko (Nevada, AEB) Unibertsitateko Euskal Ikasketen Zentroko Xabier Irujoren lankidetzarekin burutu da, zeinak ikerketa berriak egin baititu duela gutxi Guduari buruz. Karlomagnoren tropen atzegoardia Pirineotik igarotzean baskoiek garaitua izan zen Luzaideko sakanetan. Eraso hark oihartzun handia izan zuen eta Erdi Aroan ehundaka bider oroitua izan zen. Harrezkeroztik, Europa osoan…

  • Luzaideko Sukalde Tradizionala

    Etxe tradizional gehienetan gertatzen den moduan, sukaldea da lekua garrantzitsuena. Bertan dagoen supazterrean janen diren janariak sukaldatzen dira. Baina ez hori bakarrik, sukaldea garrantzitsua da artisautza lanak bertan egiten direlako (artilea harrotzea, irutea eta ehutea edo artoa zuritzea besteak beste) eta familia, lagun eta bizilagunekin biltzeko lekua delako. Ezin dugu ahaztu otoitz egiteko lekua dela…

  • Galerioren Miliario Erromatarra

    Miliario hau 2014 urtean berreskuratu zen Ibañetan Aranzadi Zientzia Elkarteak eta erromatar galtzada zeharkatzen duen inguruko udalerriek bultzatutako ikerketa arkeologikoen baitan. Miliarioa apurtuta ageri da, kontserbatzen den zatia erdigunekoa izanik. Triasoko hareharriz egina dago, eta kareharrizko beste miliario baten alboan aurkitu zen, azken hau epigrafiaren baina atributzorik gabe. J.M. Martínez Txoperena ikerlariaren esanetan, idatzia letra…

  • Eguzkiari eskainitako aldare erromatarra

    1953 urtean Luis Vázquez de Parga ikerlariak erromatar garaiko ara edo aldare bat aurkitu zuen Ibañetan. Hori izan zen inguru honetako erromatar-kuntza aditzera eman zuen lehenengo aztarna fisikotakoa. Idatzian honakoa irakur daiteke: Soli […]n […] Jatorrian Soli [inv(icto)] edo Soli [aug(usto)] idatzia zuela uste da. Hala ere, seguru esan dezakegu eguzkiaren gurtzarekin lotutako aldarea zela….

  • ERROLANEN KANTUA ETA ORREAGAKO KANTUA

    Errolanen Kantua edo Chanson de Roland ehundaka bertsoz osaturiko poema epikoa da. Orreagako Gudua jorratzen du, eta XI mende amaieran idatzi zen, gertaeretatik hiru mendeetara. Idazlea Turoldus izeneko monje normandiarra izan zela uste da. Erromantzez idatzitako Europako gesta kantu zaharrenetako bat da, guduak izan zuen sonaren adierazgarri. Gainera, kontuan hartu beharra dago Karlomagnoren porrot bakarrenetarikoa…

  • ERROLANEN MONUMENTUA

    Hainbestea izan zen guduaren sona ezen une luzez mantendu izan dela. 1934. urtean esaterako, Errolanen Kantuaren aurkikuntzaren urteunean (1834), Ibañetako lepoan monumentu bat eraiki zen Nafarroako Diputazioak bultzatua. Bere garaian Monumento a la Paz de los Pirineos izan zen deitua, baina beste izen batzuekin ere ezagutu da, Monumento a Roldán bezala adibidez, Errolanek bertan zuen…

  • |

    778KO BATAILA

    Karlomagno enperadoreak marca hispánica deritzon unitate administratibo militarizatu bat sortu nahi du Pirinioen hegoaldean, bere erreinuaren menpe egongo dena. Marka horrek erreinu frankoaren hegoaldeko muga baskoi eta islamiarren aurka babesteko balioko dio. Horretarako 778 urtean ejerzitu handi bat prestatu du bi legiones impeditaserekin: 20.000 pertsona inguru eta 1.600 animaliaz garraiat uriko 800 gurdirekin. Gauzak horrela,…

  • CARLOMAGNO ENPERADOREA ETA VIII. MENDEKO BASKONIA

    Iturri frankoek diotenez, Baskoniako lurraldea Ebro eta Garonne ibaien artean kokatzen da garai honetan (Wascones, qui trans Garonnam et circa Pirineum montem habitant), Pampeluna, Toulouse eta Bordeaux izanik plaza aipagarrienetako batzuk. Akitaniako lurraldea, bestalde, Garonne eta Loire ibaien artean kokatzen da. Baskonia 711 eta 778 urteen artean inguruko potentzien jazarpen eta metxatupean dagoen lurraldea da….